ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΓΟΝΑΤΟΣ

TI EINAI Η ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΓΟΝΑΤΟΣ

Είναι η αντικατάσταση της φθαρμένης-κατεστραμμένης άρθρωσης του γόνατος. Σκοπός της είναι να απαλλάξει τον ασθενή από τον πόνο, να αποκαταστήσει την κινητικότητα της άρθρωσης του γόνατος και το λειτουργικό άξονα του σκέλους και να του δώσει την δυνατότητα να επανέλθει σε φυσιολογικές δραστηριότητες. Είναι μια πολύ πετυχημένη χειρουργική επέμβαση και κάθε χρόνο πραγματοποιούνται τέτοιου είδους επεμβάσεις παγκόσμια. Η ιστορία της ολικής αρθροπλαστικής του γόνατος αρχίζει. Από τότε, μέχρι σήμερα, έχει αποκτηθεί τεράστια εμπειρία στην εκτέλεση αυτών των επεμβάσεων, τα υλικά έχουν βελτιωθεί πάρα πολύ, οι χειρουργικές τεχνικές έχουν εξελιχθεί, η μετεγχειρητική αποκατάσταση των ασθενών έχει επιταχυνθεί και τα σημερινά αποτελέσματα είναι πάρα πολύ πετυχημένα ως άριστα.

ΠΟΤΕ ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΓΟΝΑΤΟΣ

Όταν η άρθρωση έχει φθαρεί ή καταστραφεί πλήρως και ο ασθενής χωλαίνει και έχει πόνο και δεν μπορεί να βαδίσει. Συνήθως η αρθρίτιδα του γόνατος συνοδεύεται με αξονική παραμόρφωση του σκέλους σε ραιβότητα( γόνατο σαν παρένθεση) ή βλαισότητα (το γόνατο πλησιάζει προς το άλλο γόνατο και το σκέλος «φεύγει» προς τα έξω). Ως αποτέλεσμα των παραπάνω είναι το οι ασθενείς με αρθρίτιδα του γόνατος να πονούν, να μην μπορούν να βαδίσουν και να μην μπορούν να κάνουν τις καθημερινές τους ασχολίες και να αυτοεξυπηρετηθούν.

ΓΙΑΤΙ ΦΘΕΙΡΕΤΑΙ Η ΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ

Υπάρχουν πολλοί λόγοι οι οποίοι οδηγούν σε καταστροφή της άρθρωσης του γόνατος, ο κυριότερος είναι η οστεοαρθρίτιδα, η καταστροφή δηλαδή του χόνδρου που περιβάλλει την αρθρική επιφάνεια του γόνατος, (του κάτω πέρατος του μηριαίου, του άνω πέρατος της κνήμης και πολλές φορές της επιγονατίδας). Υπάρχουν διάφορες αιτίες που μπορεί να οδηγήσουν σε οστεοαρθρίτιδα του γόνατος, όπως τραυματισμός της άρθρωσης, ενδαρθρικό κάταγμα ( μετατραυματική αρθρίτιδα), λοιμώξεις, συστηματικές νόσοι (ρευματοειδής αρθρίτιδα, ψωριασική αρθρίτιδα κλπ). Επείσης η χρόνια αστάθεια του γόνατος λόγω ρήξης του πρόσθιου ή οπίσθιου χιαστού μπορεί να οδηγήσει σε αρθρίτιδα του γόνατος. Μια άλλη αιτία είναι η άσηπτη νέκρωση ενός από τους μηριαίους ή κνημιαίους κονδύλους, η οποία προκαλείται συνήθως από χρήση κορτιζόνης ή ακτινοβολίας, πολλές φορές όμως δεν έχει σαφή αιτιολογία και η έναρξη των συμπτωμάτων του ασθενή είναι οξεία και ξαφνική. Συνήθως η οστεοαρθρίτιδα δεν έχει σαφή αιτιολογία, και για αυτό ονομάζεται ιδιοπαθής οστεοαρθρίτιδα. Δεν υπάρχουν επιστημονικές ενδείξεις για κληρονομικότητα στις παθήσεις της άρθρωσης του γόνατος. Τα συμπτώματα της αρθρίτιδας του γόνατος είναι πόνος, δυσχέρεια βάδισης, συλλογή υγρού στο γόνατο(ύδραρθρο) και αξονική παραμόρφωση του γόνατος.

ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΓΟΝΑΤΟΣ

Ο ασθενής αφού ελεγχθεί προεγχειρητικά, τόσο με αιματολογικές εξετάσεις, όσο με καρδιογράφημα και ακτινογραφίες, εξετάζεται από τον αναισθησιολόγο και οδηγείται στην χειρουργική αίθουσα όπου του χορηγείται αναισθησία. Συνήθως η αναισθησία είναι ραχιαία ή επισκληρίδιος που σημαίνει ότι ο ασθενής είναι ναρκωμένος από την μέση και κάτω. Σε περιπτώσεις που οι ασθενείς είναι πολύ νέοι ή που οι ίδιοι δεν επιθυμούν την ραχιαία αναισθησία, τότε μπορεί να γίνει γενική αναισθησία. Μετά την χορήγηση της αναισθησίας ο ασθενής τοποθετείται στο χειρουργικό τραπέζι. Συνήθως χρησιμοποιήται ίσχαιμος περίδεση στο σκέλος που θα χειρουργηθεί για λιγότερη απώλεια αίματος. Στη συνέχεια αποστειρώνεται το σκέλος το οποίο θα χειρουργηθεί, τοποθετείται ο κατάλληλος ιματισμός και εκτελείται η επέμβαση της ολικής αρθροπλαστικής. Η τομή γίνεται στην πρόσθια έσω επιφάνεια του γόνατος και είναι γύρω στα 10 εκατοστά. Ανοίγεται η άρθρωση του γόνατος, γίνεται χαλάρωση των μαλακών μορίων και των συνδέσμων, ανάλογα με την παραμόρφωση και μετά γίνεται το κόψιμο των οστών του μηρού και της κνήμης αφού τοποθετηθούν οι κατάλληλοι οδηγοί και εργαλεία για τη λειτουργική και ανατομική αποκατάσταση του άξονα του σκέλους. Μετά τοποθετείται η πρόθεση του μηρού και της κνήμης με τη χρήση οστικού τσιμέντου και εν συνεχεία το πολυαιθυλένιο το οποίο ασφαλίζει στην πρόθεση της κνήμης.

Σε μερικές περιπτώσεις δεν χρησιμοποιήται τσιμέντο αλλά αυτό είναι σπάνιο. Οι μέχρι σήμερα μελέτες έχουν δείξει οτι τα αποτελέσματα με τη χρήση τσιμέντου είναι καλλίτερα και ασφαλέστερα. Η επιγονατίδα μπορεί να αντικατασταθεί, μπορεί όμως και να μην αντικατασταθεί. Αυτό εξαρτάται από το πόσο φθαρμένη είναι και από το εάν ο ασθενής πάσχει από μερικές ειδικές παθήσεις( κυρίως ρευματοειδή αρθρίτιδα). Ο χειρουργός θα αποφασίσει αν θα αντικαταστήσει την επιγονατίδα ή όχι ανάλογα με τα διεγχειρητικά ευρήματα. Μετά την τοποθέτηση των υλικών, ανατάσσεται το γόνατο, ελέγχεται η σταθερότητα της άρθρωσης και μετά γίνεται συρραφή του τραύματος. Στις περισσότερες φορές χρησιμοποιήται παροχέτευση για τη συλλογή του αίματος μετεγχειρητικά, μπορεί όμως και να μην χρησιμοποιηθεί. Στη συνέχεια γίνεται περίδεση του τραύματος και του σκέλους και ο ασθενής, γίνεται ακτινογραφία του γόνατος και μετά ο ασθενής οδηγήται στην ανάνηψη όπου παραμένει για λίγη ώρα ( όση κρίνει ο αναισθησιολόγος) και μετά μεταφέρεται στο θάλαμο του.

ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΟ

Σήμερα γίνεται ιδιαίτερη φροντίδα ώστε οι ασθενείς να μην πονάνε μετά το χειρουργείο. Το πρώτο βήμα γίνεται μέσα στο χειρουργείο όπου λίγο πριν και αμέσως μετά την τοποθέτηση των υλικών γίνεται διήθηση των ιστών και κυρίως του αρθρικού θυλάκου και του περιοστέου με κατάλληλα φάρμακα που διαρκούν αρκετές ώρες και βοηθούν πολύ στο να μην πονούν οι ασθενείς. Ένα άλλο βήμα είναι η διενέργεια από τους αναισθησιολόγους τοπικής έγχυσης αναλγητικών στα περιφερικά νεύρα (νευρικά block). Μπορεί επίσεις να χρησιμοποιηθεί αντλία μορφίνης μετεγχειριτικά. Το ποιό αναλγητικό πρωτόκολο θα χρησιμοποιηθεί εξαρτάται απο τον χειρουργό και τον αναισθησιολόγο και είναι σε συνάρτιση με την γενική κατάσταση του ασθενούς. Κατά κανόνα οι ασθενείς δεν πονάνε ή πονάνε πολύ λίγο τις πρώτες ώρες. Η ψυχολογία του ασθενούς και η κατάληλη προετοιμασία τόσο του ασθενούς όσο και του περιβάλλοντος του έχουν πολύ μεγάλη σημασία στη διαχείριση του πόνου.

ΠΟΤΕ ΠΕΡΠΑΤΑΕΙ Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΓΟΝΑΤΟΣ, ΠΟΤΕ ΠΑΙΡΝΕΙ ΕΞΗΤΗΡΙΟ

Συνήθως περπατάει την επόμενη μέρα. Αν όμως ζαλίζεται ή δεν νοιώθει καλά περπατάει την δεύτερη μέρα. Από την πρώτη μέρα μετά το χειρουργείο κάνει φυσιοθεραπεία. Η παραμονή στο νοσοκομείο είναι 3-5 ημέρες μετά το χειρουργείο. Αυτό εξαρτάται από το πόσο έτοιμος είναι ο ασθενής να πάει σπίτι του και από το πόσο ο χειρουργός του και ο φυσιοθεραπευτής είναι ευχαριστημένοι από την κίνηση που έχει το γόνατο.

ΜΕΤΕΓΧΗΡΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ-ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ.

Μετά την έξοδο θα χρειαστεί φυσιοθεραπεία για μια ή δυο εβδομάδες έως του το γόνατο αποκτήσει την πλήρη κίνηση και ο ασθενής νοιώσει άνεση στο περπάτημα. Έχει πολύ μεγάλη σημασία η γρήγορη αποκατάσταση της κινητικότητας του γόνατος και πρέπει να έχει αποκατασταθεί τις πρώτες έξι εβδομάδες από το χειρουργείο. Αυτό πρέπει να γίνει αντιληπτό από τον ασθενή και το περιβάλλον και θα πρέπει ο ασθενής να δουλεύει και μόνος του εκτός από τον φυσιοθεραπευτή, διότι αν η κίνηση δεν αποκατασταθεί μέχρι τους δυο μήνες από το χειρουργείο μετά είναι πολύ δύσκολο ή και αδύνατο να βελτιωθεί. Για αυτό το λόγο είναι αναγκαία η εξέταση από τον χειρουργό στις έξι εβδομάδες από το χειρουργείο. Σε περίπτωση που η κίνηση δεν είναι ικανοποιητική στους δυο μήνες τότε μπορεί να χρειαστεί κινητοποίηση του γόνατος με νάρκωση.

ΠΟΤΕ ΒΑΔΙΖΕΙ ΕΛΕΥΘΕΡΑ

Συνήθως ο ασθενής χρειάζεται βοήθημα για 4-5 εβδομάδες( Π ή πατερίτσες), μετά μπορεί να βαδίζει ελεύθερα, Φυσικά αυτό εξαρτάται από το πόσο καλή μετεγχειρητική αποκατάσταση θα γίνει και από το πόσο ο ασθενής θα είναι συνεργάσιμος και συνεπής στα όσα του υποδειχθούν από το γιατρό του και τον φυσιοθεραπευτή. Οι περισσότεροι ασθενείς μετά το μήνα βαδίζουν ελεύθερα, ανεβαίνουν και κατεβαίνουν σκάλες και επανέρχονται σταδιακά σε φυσιολογικές δραστηριότητες. Μετά τον μήνα συνήθως είναι ικανοί να οδηγήσουν.