ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ

TI EINAI Η ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ

Είναι η αντικατάσταση της φθαρμένης-κατεστραμμένης άρθρωσης του ισχίου. Σκοπός της είναι να απαλλάξει τον ασθενή από τον πόνο, να αποκαταστήσει την κινητικότητα της άρθρωσης του ισχίου και να του δώσει την δυνατότητα να επανέλθει σε φυσιολογικές δραστηριότητες. Θεωρείται σήμερα η πλέον πετυχημένη χειρουργική επέμβαση στην ανθρωπότητα. Πάνω από ένα εκατομμύριο τέτοιου είδους επεμβάσεις πραγματοποιούνται κάθε χρόνο παγκόσμια. Η ιστορία της ολικής αρθροπλαστικής αρχίζει πενήντα χρόνια πριν όταν οι πρωτοπόροι του είδους προσπάθησαν να αντικαταστήσουν μερικώς την άρθρωση του ισχίου, όμως στην σύγχρονη εποχή ο πατέρας της ολικής αρθροπλαστικής θεωρείται ο Sir John Charnley, ο οποίος δούλευε στο Wrightington της Αγγλίας. Από τότε, μέχρι σήμερα, έχει αποκτηθεί τεράστια εμπειρία στην εκτέλεση αυτών των επεμβάσεων, τα υλικά έχουν βελτιωθεί πάρα πολύ, οι χειρουργικές τεχνικές έχουν εξελιχθεί, η μετεγχειρητική αποκατάσταση των ασθενών έχει επιταχυνθεί και τα σημερινά αποτελέσματα είναι πάρα πολύ πετυχημένα ως άριστα.

ΠΟΤΕ ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ

Όταν η άρθρωση έχει φθαρεί ή καταστραφεί πλήρως και ο ασθενής χωλαίνει και έχει πόνο. Ως αποτέλεσμα των παραπάνω είναι το οι ασθενείς με αρθρίτιδα του ισχίου δεν μπορούν να κάνουν τις καθημερινές τους ασχολίες και φυσικά να εργάζονται.

ΓΙΑΤΙ ΦΘΕΙΡΕΤΑΙ Η ΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

Υπάρχουν πολλοί λόγοι οι οποίοι οδηγούν σε καταστροφή της άρθρωσης του ισχίου, ο κυριότερος είναι η οστεοαρθρίτιδα, η καταστροφή δηλαδή του χόνδρου που περιβάλλει την αρθρική επιφάνεια, την κεφαλή του μηριαίου και την κοτύλη. Υπάρχουν διάφορες αιτίες που μπορεί να οδηγήσουν σε οστεοαρθρίτιδα του ισχίου, όπως τραυματισμός της άρθρωσης, κάταγμα της κεφαλής του μηριαίου ή της κοτύλης ( μετατραυματική αρθρίτιδα), λοιμώξεις, συστηματικές νόσοι ( ρευματοειδής αρθρίτιδα, αγκυλοποιητική νόσος, ψωριασική αρθρίτιδα κλπ), όμως συνήθως η οστεοαρθρίτιδα δεν έχει σαφή αιτιολογία, και για αυτό ονομάζεται ιδιοπαθής οστεοαρθρίτιδα. Μια άλλη αιτία είναι η άσηπτη νέκρωση της κεφαλής του μηριαίου, η οποία προκαλείται συνήθως από κατάχρηση αλκοόλ, καπνού, χρήση κορτιζόνης ή ακτινοβολίας. Ένας άλλος λόγος για διενέργεια ολικής αρθροπλαστικής του ισχίου, είναι η συγγενής νόσος του ισχίου, κατάσταση στην οποία οι ασθενείς γεννιούνται με ανατομική ανωμαλία στην άρθρωση του ισχίου, το αποκαλούμενο συγγενές εξάρθρημα του ισχίου.

Δεν υπάρχουν επιστημονικές ενδείξεις για κληρονομικότητα στις παθήσεις της άρθρωσης του ισχίου. Τα συμπτώματα της αρθρίτιδας του ισχίου είναι πόνος στην περιοχή της βουβωνικής χώρας και την πρόσθια επιφάνεια του μηρού που αντανακλά και στο γόνατο. Πολλές φορές οι ασθενείς πονάνε μόνο στο γόνατο και πιστεύουν ότι έχουν κάποια πάθηση στο γόνατο, όμως η πραγματική αιτία είναι η αρθρίτιδα στο ισχίο. Επίσης, ο πόνος μπορεί να είναι στην περιοχή του γλουτού και αυτό συγχέει τα πράγματα με την οσφυαλγία και την ισχιαλγία και πολλές φορές ασθενείς έχουν επισκεφθεί τον γιατρό τους διαμαρτυρόμενοι για πόνο στην περιοχή του γλουτού και της λεκάνης και πιστεύουν ότι το πρόβλημα είναι στην μέση και μάλιστα αρκετές φορές ακόμα και οι γιατροί παραπλανιούνται και θεωρούν τον πόνο προερχόμενο από την σπονδυλική στήλη, ειδικά σε περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει και πρόβλημα στην σπονδυλική στήλη, όπως εκφυλιστική σπονδυλαρθροπάθεια. Όμως η πραγματική αιτία είναι η καταστροφή της άρθρωσης του ισχίου και ο πόνος προέρχεται από εκεί. Μερικές φορές το σκέλος το οποίο έχει επηρεαστεί κονταίνει και μπορεί να γίνει κοντύτερο έναν ή και περισσότερους πόντους. Στις περιπτώσεις του συγγενούς εξαρθρήματος η βράχυνση του σκέλους μπορεί να είναι ακόμα και επτά έως οκτώ εκατοστά.

ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΤΟΥ ΙΣΧΥΟΥ

Ο ασθενής αφού ελεγχθεί προεγχειρητικά, τόσο με αιματολογικές εξετάσεις, όσο με καρδιογράφημα και ακτινογραφίες, εξετάζεται από τον αναισθησιολόγο και οδηγείται στην χειρουργική αίθουσα όπου του χορηγείται αναισθησία. Συνήθως η αναισθησία είναι ραχιαία ή επισκληρίδιος που σημαίνει ότι ο ασθενής είναι ναρκωμένος από την μέση και κάτω. Σε περιπτώσεις που οι ασθενείς είναι πολύ νέοι ή που οι ίδιοι δεν επιθυμούν την ραχιαία αναισθησία, τότε μπορεί να γίνει γενική αναισθησία. Μετά την χορήγηση της αναισθησίας ο ασθενής τοποθετείται στο χειρουργικό τραπέζι και αφού αποστειρωθεί η περιοχή του ισχίου και το σκέλος το οποίο θα χειρουργηθεί, τοποθετείται ο κατάλληλος ιματισμός και εκτελείται η επέμβαση της ολικής αρθροπλαστικής. Υπάρχουν πολλές προσπελάσεις με τις οποίες μπορεί ο χειρουργός να φτάσει στην άρθρωση του ισχίου, όμως σήμερα η πλέον διαδεδομένες προσπελάσεις είναι η οπίσθια, η προσθιοπλάγια και η πρόσθια. Υπάρχει πολύ συζήτηση για το ποια προσπέλαση είναι η καλύτερη για τον ασθενή. Η γενική φιλοσοφία είναι ότι η καλύτερη προσπέλαση είναι αυτή που γνωρίζει καλά ο χειρουργός και προσφέρει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα στον ασθενή και αυτό είναι η ασφαλής στερέωση των εμφυτευμάτων στο ισχίο, ο σωστός προσανατολισμός τους και η ακριβής αποκατάσταση του μήκους του σκέλους.

Σήμερα υπάρχει η τάση και στην ορθοπεδική ειδικότητα, όπως και στις άλλες χειρουργικές ειδικότητες, να χρησιμοποιούνται μικρές τομές οι οποίες σέβονται τους ιστούς και τα μαλακά μόρια, τραυματίζουν ελάχιστα τους ιστούς και δεν κόβουν μυς, δίνοντας την δυνατότητα στον ασθενή να πονάει λιγότερο, να αιμορραγεί λιγότερο και να κινητοποιείται πάρα πολύ σύντομα, ακόμα και την ίδια ημέρα μετά το χειρουργείο.

Η πλέον διαδεδομένη από αυτές τις μοντέρνες, ελάχιστης επεμβατικότητας προσπελάσεις, είναι η πρόσθια προσπέλαση, αυτή που καλείται Direct Anterior Approach ή AMIS.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ AMIS

Είναι μια προσπέλαση που χρησιμοποιείται για την πραγματοποίηση της ολικής αρθροπλαστικής του ισχίου. Ο ασθενής, μετά την χορήγηση αναισθησίας, τοποθετήται σε ύπτια θέση, γίνεται η κατάλληλη αποστείρωση του σκέλους που θα χειρουργηθεί, τοποθετήται ο κατάλληλος ιματισμός για τη δημιουργία του χειρουργικού πεδίου και μετά γίνεται η προσπέλαση, η οποία είναι μπροστά και έξω από την άρθρωση του ισχίου. Η τομή έχει μήκος έξι έως οχτώ εκατοστά. Αφού κοπεί το δέρμα και ο υποδόριος ιστός, ο χειρουργός φτάνει στον μυ, που ονομάζεται «τείνων την πλατεία περιτονία», ανοίγει το θύλακο του μυός αυτού και εν συνεχεία πηγαίνει ανάμεσα σ’ αυτόν και τον ραπτικό και ορθό μηριαίο μυ. Από την μια δηλαδή πλευρά είναι ο τείνων την πλατεία περιτονία και από την άλλη ο ορθός μηριαίος με τον ραπτικό. Μέσα από το διάστημα αυτό ο χειρουργός προχωράει και φτάνει μπροστά από την άρθρωση του ισχίου, αφού απολινώσει δυο μικρά αγγεία τα οποία είναι ο πρόσθιος περισπώμενος κλάδος της μηριαίας αρτηρίας με την φλέβα του.

Μετά την απολίνωση των αγγείων αυτών διανοίγεται ο θύλακος της άρθρωσης σε σχήμα L ή V, χωρίς να αφαιρεθεί. Τοποθετεί τα κατάλληλα άγκιστρα. Εν συνεχεία, γίνεται η οστεοτομία της κεφαλής του μηριαίου, αφαιρείται η κεφαλή, παρασκευάζεται με ειδικά γλύφανα η κοτύλη για να υποδεχθεί την κοτυλιαία πρόθεση με το κατάλληλο ένθετο (πολυαιθυλένιο ή κεραμικό) και εν συνεχεία παρασκευάζεται ο αυλός του μηριαίου για να υποδεχθεί την μηριαία πρόθεση με την ανάλογη κεφαλή (μεταλλική ή κεραμική). Αφού τοποθετηθούν τα υλικά γίνεται ανάταξη της πρόθεσης, δοκιμάζεται η σταθερότητα σε όλες τις κινήσεις και μετά γίνεται συρραφή του τραύματος.

ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΗΘΟΥΝ ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΠΟΔΙΑ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ

Θεωρητικά αυτό μπορεί να γίνει, όμως συνήθως αποφεύγεται διότι είναι δυο μεγάλες επεμβάσεις και ο ασθενής μπορεί να ταλαιπωρηθεί, σε περίπτωση δε κάποιας επιπλοκής η αντιμετώπιση είναι δυσκολότερη. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις και σε υγιείς και νέους ασθενείς μπορεί να γίνει.

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ

Σήμερα, τα υλικά που χρησιμοποιούνται είναι κατά κανόνα χωρίς τσιμέντο, από τιτάνιο και η επιφάνεια επαφής τους με το κόκκαλο είναι μικροπορώδης και κατάλληλα διαμορφωμένη ώστε να διευκολύνει την ανάπτυξη οστίτη ιστού πάνω και μέσα στην επιφάνεια της πρόθεσης, στερεώνοντας τα εμφυτεύματα στη θέση που τοποθετούνται. Μερικές φορές στην κοτύλη μπορεί να χρησιμοποιηθούν μια έως τρεις βίδες προς το λαγόνιο, στην περίπτωση όμως που ο χειρουργός κρίνει ότι η σταθερότητα είναι ικανοποιητική χωρίς τις βίδες, δεν τις χρησιμοποιεί. Στον μηρό επίσης, το εμφύτευμα είναι χωρίς τσιμέντο, από τιτάνιο, με κατάλληλη γεωμετρία ώστε να προσαρμόζεται στο μηριαίο οστούν του ασθενούς και κατάλληλη επιφάνεια, όπως και στην κοτύλη, για ν’ αναπτυχθεί κόκκαλο και να προσδώσει σταθερότητα στο εμφύτευμα. Η κοτυλιαία πρόθεση έχει συνήθως σχήμα σφαιρικό ή ελλειπτικό η δε μηριαία πρόθεση έχει σχήμα σφηνοειδές, που θεωρείται σήμερα το πλέον πετυχημένο και με τα πιο μακροχρόνια αποτελέσματα, τα οποία είναι δημοσιευμένα σε έγκριτα ορθοπεδικά περιοδικά παγκόσμια.

Μετά την τοποθέτηση της κοτυλιαίας πρόθεσης και της στερέωσής της στο οστό της λεκάνης, τοποθετείται το ένθετο στην πρόθεση που είναι είτε από πολυαιθυλένιο υψηλής διακλάδωσης, το επονομαζόμενο High Cross Link πολυαιθυλένιο, ή κεραμικό, ή μπορεί οι αρθρούμενες επιφάνειες να είναι από μέταλλο. Στο δε μηριαίο στέλεχος τοποθετείται κεφαλή η οποία μπορεί να είναι μεταλλική, ή από κεραμικό. Η διάμετρος της κεφαλής μπορεί να είναι 22,28, 32, 36 χιλιοστά, ή και μεγαλύτερη. Υπάρχει πολύ συζήτηση σήμερα για το είδος των αρθρούμενων επιφανειών. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί κεραμικό με κεραμικό, κεραμικό με πολυαιθυλένιο, μεταλλική κεφαλή με πολυαιθυλένιο ή μεταλλική κεφαλή με μεταλλική κοτύλη (metal to metal). Η επιλογή εξαρτάται από την ηλικία και τις απαιτήσεις του ασθενούς και από την εμπειρία και τα πιστεύω του χειρουργού. Έχουν υπάρξει πολλές δημοσιεύσεις και πολλές συζητήσεις σχετικά με το ποια είναι η καλύτερη αρθρούμενη επιφάνεια και σήμερα μετά από εμπειρία χρόνων φαίνεται ότι οι δύο καλύτερες αρθρούμενες επιφάνειες είναι: 1. κεραμικό με κεραμικό και 2. κεραμικό με υψηλής διακλάδωσης πολυαιθυλένιο. Όσον αφορά τη διάμετρο της κεφαλής φαίνεται ότι η επικρατέστερη διάμετρος σήμερα είναι 32 χιλιοστά η οποία προσφέρει σημαντική σταθερότητα στην άρθρωση και μεγάλο εύρος κίνησης στο σκέλος του ασθενούς. Τα αποτελέσματα που έχουν δημοσιευτεί στη διεθνή βιβλιογραφία με κεφαλές διαμέτρου 38 χιλιοστών και άνω δεν είναι ενθαρρυντικά.

ΣΥΓΓΕΝΕΣ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ

Στο συγγενές εξάρθρημα και ειδικά στο υψηλό συγγενές εξάρθρημα η χειρουργική τεχνική διαφέρει. Η πλέον ενδεδειγμένη προσπέλαση είναι η οπίσθια, διότι προσφέρει τη δυνατότητα στον χειρουργό να προσπελάσει την άρθρωση του ισχίου με ευχέρεια. Στην επέμβαση αυτή θα πρέπει η κοτυλιαία πρόθεση να τοποθετηθεί στην ανατομική της θέση και όχι στην θέση στην οποία έχει μεταναστεύσει η κεφαλή, δηλαδή ψηλότερα. Υπάρχουν περιπτώσεις που το σκέλος του ασθενούς παρά το ότι υπάρχει συγγενές εξάρθρημα δεν είναι κοντό και σ’ αυτές τις περιπτώσεις όταν διενεργείται η ολική αρθροπλαστική θα πρέπει να γίνει η επονομαζόμενη οστεοτομία βράχυνσης του μηριαίου ούτως ώστε ο ασθενής να ισοσκελιστεί, όταν η πρόθεση τοποθετηθεί στην ανατομική θέση της πραγματικής κοτύλης . Εάν δεν γίνει οστεοτομία, τότε είναι σχεδόν αδύνατη η ανάταξη των εμφυτευμάτων δηλαδή η τοποθέτηση της κεφαλής του μηριαίου στελέχους μέσα στην κοτύλη αλλά ακόμη και εάν αυτό επιτευχθεί τότε υπάρχει πολύ μεγάλη τάση στο ισχιακό νεύρο και κίνδυνος βλάβης του και επίσης το σκέλος θα είναι μακρύτερο και ο ασθενής θα χωλαίνει μετεγχειρητικά. Η ολική αρθροπλαστική σε περιπτώσεις υψηλού συγγενούς εξαρθρήματος είναι μία πολύ απαιτητική χειρουργική τεχνική. Χρειάζεται έμπειρο χειρουργό και δεν είναι μία επέμβαση στην οποία πολλοί συνάδελφοι έχουν εμπειρία. Επομένως ο ασθενής θα πρέπει να είναι προσεκτικός στην επιλογή του γιατρού όσον αφορά αυτή την επέμβαση.

ΠΟΣΟ ΔΙΑΡΚΕΙ ΜΙΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ

Ο συνήθης χρόνος είναι περίπου μία ώρα (από δέρμα σε δέρμα). Φυσικά εξαρτάται από το ποια προσπέλαση θα χρησιμοποιήσει ο χειρουργός, ποιες δυσκολίες θα αντιμετωπίσει και από το πόσο έμπειρος είναι. Συνήθως στην ολική αρθροπλαστική με τη μέθοδο AMIS ο χειρουργικός χρόνος είναι από πενήντα λεπτά μέχρι μία ώρα και δεκαπέντε λεπτά, σε χειρουργούς που γνωρίζουν καλά την τεχνική αυτή και έχουν πραγματοποιήσει μεγάλο αριθμό επεμβάσεων. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η πρόσθια προσπέλαση είναι πολύ απαιτητική χειρουργική τεχνική, δεν υπάρχει μεγάλη εμπειρία από πολλούς συναδέλφους και επομένως ο ασθενής θα πρέπει να επιλέξει σωστά τον γιατρό του και να είναι βέβαιος ότι έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον πενήντα τέτοιες επεμβάσεις για να θεωρείται έμπειρος. Τα παραπάνω προκύπτουν από τη διεθνή βιβλιογραφία και από την προσωπική μου εμπειρία.

ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΣΗ

Αφού τελειώσει η επέμβαση, ο ασθενής παραμένει στην ανάνηψη για λίγη ώρα ώστε να σταθεροποιηθεί η γενική του κατάσταση και να βεβαιωθεί ο αναισθησιολόγος ότι είναι όλα βαίνουν καλώς και εν συνεχεία μεταφέρεται στον θάλαμό του. Ασθενείς οι οποίοι είναι σε καλή γενική κατάσταση μπορούν λίγες ώρες μετά την ολική αρθροπλαστική με τη μέθοδο AMIS να σηκωθούν, να καθίσουν στο κρεβάτι ή ακόμη και να περπατήσουν την ίδια ημέρα. Το αν θα περπατήσει κάποιος ή όχι την ίδια ημέρα, εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως το είδος της αναισθησίας που έχει πάρει ο ασθενής, τη γενική του κατάσταση, το πόσο ο ίδιος είναι ψυχικά προετοιμασμένος για να περπατήσει την ίδια ημέρα και έχει υπερνικήσει τις φοβίες του. Συνήθως η κινητοποίηση γίνεται την επόμενη ημέρα όπου ο ασθενής περπατάει με φόρτιση του σκέλους με βακτηρίες ή Π, ανάλογα με το τι επιθυμεί, και βγαίνει στον διάδρομο με τη βοήθεια φυσιοθεραπευτή φυσικά.

Η παραμονή στο νοσοκομείο συνήθως είναι μία έως τρεις ημέρες μετεγχειρητικά. Φυσικά υπάρχουν ασθενείς οι οποίοι μπορούν να πάρουν εξιτήριο την επόμενη ημέρα από το χειρουργείο ή κάποιοι άλλοι μπορεί να χρειαστεί να μείνουν μία με δύο ημέρες παραπάνω λόγω διαφόρων καταστάσεων και συνθηκών. Ο συνήθης χρόνος νοσηλείας είναι τρεις με τέσσερις ημέρες συμπεριλαμβανόμενης και της ημέρας του χειρουργείου.(ΟΧΙ)

ΚΙΝΗΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ-ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Ο ασθενής χρειάζεται φυσιοθεραπεία-κινησιοθεραπεία για λίγες ημέρες έως ότου καταλάβει πως πρέπει να κινείται, πως πρέπει να φορτίζει το σκέλος, τι πρέπει να προσέχει και τι όχι. Ο συνήθης χρόνος φυσιοθεραπείας είναι μία εβδομάδα με δέκα ημέρες. Μετά ο ασθενής είναι πολύ καλά και μπορεί να κάνει όσα χρειάζεται μόνος του.

ΠΟΣΟ ΚΑΙΡΟ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΒΑΚΤΗΡΙΕΣ

Συνήθως απαιτούνται βακτηρίες για δύο με τρεις εβδομάδες. Μετά την τρίτη εβδομάδα ο ασθενής μπορεί να περπατά χωρίς κανένα βοήθημα. Θέλω να σημειώσω εδώ ότι εάν ο ασθενής έχει χειρουργηθεί με τη μέθοδο AMIS, μπορεί να περπατάει χωρίς βοήθημα ή με ένα μόνο μπαστούνι ακόμη και από την πρώτη εβδομάδα, όμως για λόγους ασφαλείας και για λόγους προστασίας του εμφυτεύματος από την υπερφόρτιση συνιστάται τις πρώτες τρεις εβδομάδες η χρήση βακτηριών. Επίσης καλό είναι τους πρώτους τρεις μήνες να μην γίνονται πολλές κάθετες φορτίσεις του χειρουργημένου σκέλους και υπερβολική κόπωση διότι η πρόθεση χρειάζεται περίπου τρεις μήνες για πλήρη ενσωμάτωση με το οστό.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ-ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

Όταν ο ασθενής βγαίνει από το νοσοκομείο παίρνει αντιπηκτική προφύλαξη είτε χαμηλού μοριακού βάρους ηπαρίνη που είναι ενέσιμη, είτε από του στόματος αντιπηκτικά, τα οποία συνήθως βάσει των διεθνών στάνταρ χορηγούνται για τέσσερις έως έξι εβδομάδες. Σκοπός είναι να προστατευτεί ο ασθενής από πιθανή θρόμβωση. Αντιβίωση δεν χρειάζεται να πάρει ο ασθενής στο σπίτι. Χορηγούνται μόνο δύο δόσεις κατά τη νοσηλεία του στο νοσοκομείο. Συνήθως δεν χρειάζονται παυσίπονα μετά τη δεύτερη ημέρα από το χειρουργείο. Στις περιπτώσεις όμως που ο ασθενής νιώθει κάποιο πόνο ή ενόχληση μπορεί να πάρει κοινά παυσίπονα όπως Depon και Panadol.

Μετεγχειρητικά ο ασθενής παίρνει οδηγίες από τον γιατρό του, συνήθως για αφαίρεση ραμμάτων στις δύο εβδομάδες και για επανέλεγχο σε ένα μήνα μετά το χειρουργείο οπότε γίνεται και ακτινογραφία.

Η παρακολούθηση του ασθενούς είναι επιβεβλημένη και θα πρέπει να γίνεται τον πρώτο μήνα, τον τρίτο μήνα, τον πρώτο χρόνο, τον πέμπτο χρόνο και τον δέκατο χρόνο μετά την επέμβαση. Φυσικά το πρωτόκολλο αυτό μπορεί να τροποποιηθεί από τον χειρουργό, αλλά επιβάλλεται να υπάρχει επαφή του ασθενούς με τον γιατρό του ούτως ώστε να διαπιστωθεί εάν η αρθροπλαστική λειτουργεί σωστά ή αν υπάρχουν κάποια προβλήματα που θα μπορούν έτσι να αντιμετωπιστούν έγκαιρα και να προφυλάξουν τον ασθενή από πιθανές σοβαρές καταστάσεις.

ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΣΕ ΜΙΑ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ

Βεβαίως υπάρχουν όπως σε κάθε χειρουργική επέμβαση, όμως η πιθανότητα αυτή είναι από 0.5-2%. Το ποσοστό αυτό είναι σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία. Επιπλοκές μπορεί να συμβούν και στα πιο αξιόπιστα ορθοπαιδικά κέντρα του κόσμου.

Πιθανές διεγχειρητικές ή άμεσα μετεγχειρητικές επιπλοκές μπορεί να είναι, τεχνικό λάθος κατά την διάρκεια της επέμβασης, με λάθος προσανατολισμό των εμφυτευμάτων και εξάρθρημα της αρθροπλαστικής, διεγχειρητική ρωγμή ή κάταγμα στο μηριαίο, λοίμωξη του χειρουργικού τραύματος, θρόμβωση του σκέλους. Απώτερες επιπλοκές είναι η λοίμωξη και το εξάρθρημα της αρθροπλαστικής. Όλες αυτές οι επιπλοκές περιορίζονται στο ποσοστό του 0.5-2%. Κατά 98-99% η επέμβαση αυτή είναι χωρίς επιπλοκές και έχει άριστο λειτουργικό αποτέλεσμα.

ΕΠΑΝΟΔΟΣ ΣΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ-ΟΔΗΓΗΣΗ

Συνήθως στις τρεις με τέσσερις εβδομάδες ο ασθενής μπορεί να βαδίσει χωρίς βακτηρίες, να οδηγήσει και να επανέλθει προοδευτικά σε φυσιολογικές δραστηριότητες. Όπως προανέφερα χρειάζεται προστασία των εμφυτευμάτων τους πρώτους τρεις μήνες από υπερφόρτιση και καταχρήσεις, δεδομένου ότι το χρονικό αυτό διάστημα γίνεται η βιολογική ενσωμάτωση των εμφυτευμάτων με το κόκαλο του ασθενούς. Οι ασθενείς μπορούν να κάνουν χρήση των μέσων μαζικής μεταφοράς μετά 3-4 εβδομάδες. Στο αεροδρόμιο δεν χρειάζεται κάποια βεβαίωση για να ταξιδέψει κάποιος, συνήθως τα εμφυτεύματα δεν ανιχνεύονται από τα μηχανήματα.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΚΕΛΟΥΣ

Εάν η χειρουργική τεχνική είναι ακριβής και επιτυχής ο ασθενής έχει ένα πλήρως λειτουργικό σκέλος, αποκαθίσταται η ανώδυνη κίνηση στο ισχίο, υπάρχει ισοσκελία και το βάδισμα είναι φυσιολογικό. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων μετά από μια ολική αρθροπλαστική με τη μέθοδο AMIS στις τέσσερις εβδομάδες και αφού έχει γίνει κατάλληλη φυσιοθεραπεία, ο ασθενής βαδίζει εντελώς φυσιολογικά και είναι δύσκολο να διακρίνει ακόμη και ο χειρουργός ποιο είναι το χειρουργημένο σκέλος.

ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ-ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ

Συνήθως δεν χρειάζονται ειδικές προφυλάξεις μετά από μία ολική αρθροπλαστική του ισχίου με την μέθοδο AMIS, εκτός από τις πρώτες δύο-τρεις εβδομάδες όπου ο ασθενής καλό είναι να χρησιμοποιεί ένα ανυψωτικό τουαλέτας για να μην κάνει βαθύ κάθισμα, να κάθεται σε ψηλή καρέκλα και να αποφεύγει τους καναπέδες και τα βαθιά καθίσματα. Εάν έχει υποβληθεί σε αναθεώρηση της αρθροπλαστικής ή σε κάποια ειδικού τύπου επέμβαση οι οδηγίες μπορεί να τροποποιηθούν από τον θεράποντα ιατρό. Ο ασθενής πρέπει να φροντίζει για την υγιεινή και καθαριότητα του σώματος του. Σε περίπτωση ουρολοίμωξης ή κάποιου αποστήματος ή οδοντιατρικών εργασιών θα πρέπει να λαμβάνει αντιβίωση αφού πρώτα ενημερώσει και συμβουλευτεί τον γιατρό του.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΖΩΗ ΜΙΑΣ ΟΛΙΚΗΣ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

Συνήθως εάν η επέμβαση είναι επιτυχής μπορεί να διαρκέσει πάνω από είκοσι χρόνια. Υπάρχουν μεγάλες δημοσιευμένες σειρές που δείχνουν ότι αρθροπλαστικές έχουν επιβιώσει έως και τριανταπέντε χρόνια. Φυσικά όλα εξαρτώνται από το πόσο καλά ήταν στερεωμένα τα εμφυτεύματα, πόσο σωστός ήταν ο προσανατολισμός τους και πόσο συνετή ήταν η χρήση του σκέλους από τον ασθενή. Επίσης το είδος της αρθρούμενης επιφάνειας έχει μεγάλη σημασία στην επιβίωση μιας αρθροπλαστικής. Οι αρθρούμενες επιφάνειες που δεν ανταποκρίθηκαν στις απαιτήσεις των χειρουργών, δημιούργησαν προϊόντα φθοράς, τα οποία προκάλεσαν φθορά στο κόκαλο την ονομαζόμενη οστεόλυση, και ήταν ο ποιο επιβαρυντικός παράγοντας στη χαλάρωση και την αποτυχία των αρθροπλαστικών. Σήμερα με τις μοντέρνες αρθρούμενες επιφάνειες, τον εξελιγμένο σχεδιασμό των αρθροπλαστικών και τη χρήση μοντέρνων χειρουργικών τεχνικών, ευελπιστούμε ότι η διάρκεια ζωής των αρθροπλαστικών θα υπερβαίνει τα είκοσι χρόνια.

ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

Ο ασθενής πρέπει να παρακολουθήται από τον γιατρό του σε τακτά χρονικά διαστήματα ώστε να διαγνωστούν έγκαιρα πιθανά προβλήματα της αρθροπλαστικής και να αντιμετωπιστούν κατάλληλα. Συνήθως η μετεγχειρητική παρακολούθηση γίνεται στις 6 εβδομάδες, 3 μήνες, 1 χρόνο, 3χρόνια, 5 χρόνια, 10 χρόνια μετά την επέμβαση. Φυσικά το πλάνο μπορεί να τροποποιηθή από τον θεράποντα ιατρό αν χρειαστεί.

ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΑΝ ΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΦΘΑΡΕΙ

Αν τμήμα ή ολόκληρη η αρθροπλαστική παρουσιάσει πρόβλημα μπορεί να αντικατασταθεί (η επονομαζόμενη αναθεώρηση αρθροπλαστικής). Αυτό θα γίνει με υπόδειξη του θεράποντα ιατρού. Έχει μεγάλη σημασία η έγκαιρη διάγνωση και αντικατάσταση της χαλαρωμένης ή φθαρμένης αρθροπλαστικής. Αν η αναθεώρηση γίνει σε αρχικά στάδια φθοράς των εμφυτευμάτων, η ζημιά που έχει προκληθεί στο κόκαλο του μηρού ή της λεκάνης είναι περιορισμένης έκτασης και η επέμβαση είναι συνήθως σχετικά εύκολη και η αποκατάσταση του ασθενούς γρήγορη. Αν όμως καθυστερήσει κάποιος αρκετά τότε η φθορά του οστού (η οποία καλείται οστεόλυση) είναι μεγάλη και η αποκατάσταση της είναι πολύ δύσκολη και μερικές φορές αδύνατη. Σε αυτές τις περιπτώσεις θα χρειαστεί να γίνει μεγάλη και πολύ δύσκολη επέμβαση με τοποθέτηση οστικών μοσχευμάτων για την αποκατάσταση των οστικών ελλειμμάτων και χρήση ειδικού τύπου αρθροπλαστικών. Για αυτό το λόγο ο ασθενής πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες του γιατρού του και να παρακολουθείται κατά τακτά χρονικά διαστήματα όπως αυτά θα καθορίζονται από τον χειρουργό του.